Qigong (氣功): Η Τέχνη της Ενεργειακής Καλλιέργειας

Το Qigong (氣功) ή Chi Kung είναι μια κινέζικης μέθοδος η οποία σε βοηθάει να γνωρίσεις και να βελτιστοποιήσεις το ενεργειακό σου σύστημα. Τα βασικά στοιχεία της συγκεκριμένης πρακτικής είναι η κίνηση, ο έλεγχος της αναπνοής και ο οραματισμός.

Το συνθετικό «Qi» (氣) σημαίνει την «ζωτική ροή ενέργειας» και το «Gong» (功) μπορεί να μεταφραστεί ως «εργασία». Ως εκ τούτου, το Qigong νοείται ως «Το έργο της ζωτικής ενέργειας». Η πρακτική που εμφανίστηκε στην Κίνα πριν από χιλιάδες χρόνια, προκειμένου να ενισχύσει το σώμα σε σωματικό και πνευματικό επίπεδο.

Ιστορία

Το Qigong, είναι μία προληπτική μέθοδος θεραπείας, 4000 ετών. Ιστορικά στοιχεία απέδειξαν πως κατά τη διάρκεια της δυναστείας του YAO (堯), οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν έναν πνευματικό – θρησκευτικό χορό για να ρυθμίσουν το Qi και την αναπνοή, και να θεραπεύουν τις ασθένειες.

Η θεωρεία του Qi ή Chi αρχίζει με τη γέννηση της Παραδοσιακής Κινέζικης ιατρικής, στο βασίλειο του Κίτρινου Αυτοκράτορα περίπου 2,300 χρόνια πριν. Αυτό περιγράφεται στο κλασικό βιβλίο “Huang Di Neijing” (黃帝內經 - Ο Κλασικός Οδηγός Εσωτερικής Ιατρικής του Κίτρινου Αυτοκράτορα) της εσωτερικής ιατρικής του οποίου ο συγγραφέας πιστεύεται πως είναι ο αυτοκράτορας HUANG DI (黃帝).

Σε αυτό το βιβλίο, ανάμεσα στα άλλα αξίζει να σημειωθούν τα παρακάτω:

«Κάποιος θα πρέπει να εισπνεύσει την ουσία της ζωής, να ρυθμίσει την ανάσα για να διατηρεί το πνεύμα και να κρατά τους μύες χαλαρούς. Όταν το μυαλό είναι ήσυχο και άδειο το αληθινό Qi είναι ελεγχόμενο. Αν κρατήσετε το μυαλό σας συγκεντρωμένο τότε ο κίνδυνος της ασθένειας θα εξαφανιστεί».

«Αν βάλετε όλο τον κόσμο στην καρδιά σας ελέγχετε πολύ καλά το Yin και Yang, αναπνέετε το βασικό Qi, έχετε συγκεντρωμένο το μυαλό σας και οι μύες σας δουλεύουν απαλά τότε θα ζήσετε όσο υπάρχει ο πλανήτης Γη».

Ο γνωστός ιατρός HUA TO (華佗 - Hua Tuo) της Ανατολικής Δυναστείας Han (東漢) δημιούργησε ένα σύστημα ασκήσεων “WU QIN XI” (五禽戲 - «Το Παιχνίδι των Πέντε Ζώων») για να αποτρέπει ή να θεραπεύει τις ασθένειες:

«Το ανθρώπινο σώμα χρειάζεται άσκηση αλλά χωρίς υπερβολή. Οι κινήσεις σκορπίζουν τον αέρα στον εγκέφαλο, βοηθούν την κυκλοφορία του αίματος, και για αυτό δεν εμφανίζονται ασθένειες».

Επίσης είναι γνωστός για τη φράση:

«Νερό που κινείται δεν χαλάει, και ο μεντεσές της πόρτας που κινείται δεν τον τρώει η σκουριά» (流水不腐，戶樞不螻).

Από την Ανατολική δυναστεία Han, την εισαγωγή του Ινδουιστικού Βουδισμού στην Κίνα, καθώς επίσης και με άλλες φιλοσοφίες, το Qigong αναπτύχθηκε, τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά. Όταν η βουδιστική γιόγκα αναμίχθηκε με διάφορα φιλοσοφικά ρεύματα και τις παλιές τεχνικές DAOYIN (導引), τότε ήρθε η ώρα του θρησκευτικού, όπου και δημιουργήθηκαν διάφορα στυλ Qigong. Σε αυτό συνέβαλαν, διάφοροι γιατροί, δάσκαλοι, και μοναχοί και δημιουργήθηκαν διαφορετικές σχολές Qigong.

Η φιλοσοφία της κινεζικής πρακτικής Chi Kung

Σύμφωνα με την κινεζική μέθοδο χαλάρωσης “Chi Kung” (氣功), είμαστε υγιείς όταν έχουμε άφθονη ζωτική ενέργεια, δηλαδή όταν έχουμε το “Chi” (氣), η οποία πρέπει να ρέει ασταμάτητα στο σώμα μας και να το ενεργοποιεί. Βέβαια, η ενέργεια που πρέπει να παράγεται στο σώμα μας πρέπει να είναι ποιοτική και σε επαρκή ποσότητα, ούτε λίγο, ούτε πολύ. Για το Qigong είμαστε υγιείς όταν είμαστε ισορροπημένοι εσωτερικά, ενώ αντιθέτως είμαστε άρρωστοι όταν υπάρχει περίσσεια, έλλειψη, στασιμότητα ή διασπορά του “Chi”.

Ο ίδιος ο όρος «Kung» (功), από το “Chi Kung”, υπονοεί ότι η επίτευξη ή η διατήρηση αυτής της δυναμικής ισορροπίας απαιτεί χρόνο και αφοσίωση. Η κινέζικη αυτή πρακτική απαιτεί υπομονή προκειμένου να λειτουργήσει σε εσένα και να σου αποφέρει καρπούς. Προκειμένου να λειτουργήσουν οι κινήσεις που περιλαμβάνει, πρέπει να εκτελούνται σε διαλογιστική κατάσταση με μεγάλη συνείδηση, ηρεμία και χαλάρωση, ποιότητες που προάγει άλλωστε η ίδια η πρακτική.

Λόγω της αυξημένης ζωτικότητας που παράγει το Chi Kung, αποτελεί μια κοινή πρακτική στον κόσμο της πνευματικότητας και των εσωτερικών πολεμικών τεχνών. Πρόκειται για μία πρακτική που αποτελείται από ήπιες σωματικές κινήσεις, αναπνευστικές ασκήσεις και ψυχική συγκέντρωση.

Το Qigong/Chi Kung που βασίζεται στη στενή παρατήρηση των νόμων της φύσης, σχετίζεται με την ταοϊστική φιλοσοφία, τη βουδιστική σκέψη και την κινέζικη αντίληψη του ανθρώπινου σώματος. Σύμφωνα με αυτές τις φιλοσοφικές αρχές όλα τα φαινόμενα του σύμπαντος μπορούν να ταξινομηθούν σύμφωνα με το δίπολο “Yin” (陰 - θηλυκό στοιχείο, κρύο, «λαμβάνω») και “Yang” (陽 - αρσενικό στοιχείο, κίνηση, θερμότητα, «προσφέρω»).

Τι συμβαίνει στο σώμα σου με το Qigong

Η βάση του Qigong είναι ο αρμονικός συγχρονισμός των 3 ζωτικών διαδικασιών, δηλαδή του σώματος, του νου και της αναπνοής. Η ανατολική παράδοση αναφέρεται σε αυτές τις τρεις διαδικασίες ως οι «τρεις θησαυροί» (San Bao - 三寶).

Επομένως, η εξάσκηση αυτής της πρακτικής θεραπείας περιλαμβάνει τρία βήματα:

• Το πρώτο είναι ο έλεγχος του σώματος (Tiao Shen - 調身): δηλαδή η χαλάρωση, η οποία πρέπει να τελεστεί με αυτή τη σειρά: νους, αναπνοή και τέλος, σώμα. Ο σκοπός της εν λόγω διαδικασίας είναι το να «ανοίξουν» τα ενεργειακά κανάλια του σώματός σου μέσω των οποίων ρέει η ζωτική σου ενέργεια.
• Το επόμενο βήμα του Qigong είναι να ρυθμίσεις την αναπνοή σου (Tiao Xi - 調息): έτσι ώστε να συμβαίνει με συνεχή και ήρεμο τρόπο. Κατά την άσκηση αυτής της διαδικασίας, το Qigong συνιστά τη χρήση οκτώ λέξεων-κλειδιών, οι οποίες λειτουργούν ως οδηγός στο να πετύχεις την τέλεια αναπνοή. Οι λέξεις που πρέπει να περιγράφουν την αναπνοή σου είναι: ήρεμη, απαλή, βαθιά, μεγάλη, συνεχής, ενιαία, αργή και ήπια.
• Το τελευταίο βήμα της πρακτικής Chi Kung είναι ο έλεγχος του νου ή της καρδιάς (Tiao Xin - 調心): Φυσικά το σώμα και το μυαλό είναι συγκοινωνούντα δοχεία, επομένως εάν καταφέρεις να χαλαρώσεις με επιτυχία το σώμα και την αναπνοή σου, το μυαλό και η καρδιά σου θα ακολουθήσουν.

Η πρακτική του Qigong ή Chi Kung μπορεί να γίνει τόσο στατικά, όσο και εν κινήσει. Και στις δύο περιπτώσεις, είναι πολύ σημαντικό το σώμα σου να βρίσκεται σε μία σταθερή, ισορροπημένη θέση και σε διαρκή επαφή με το έδαφος. Για να διασφαλίσεις ότι η θέση σου είναι σταθερή, φαντάσου τον εαυτό σου σαν δέντρο, με αόρατες ρίζες, σαν μια προέκταση που τις συνδέει σταθερά με τη γη.

Εξ ου και η σημασία του οραματισμού.

Ιστορικές & Βιβλιογραφικές Πηγές

• Huangdi Neijing (黃帝內經) – The Yellow Emperor's Classic of Internal Medicine (Κλασικό ταοϊστικό ιατρικό κείμενο, Suwen & Lingshu).
• Sanguozhi (三國志) – Records of the Three Kingdoms, Βιογραφία του ιατρού Hua Tuo και καταγραφή του Wu Qin Xi (五禽戲).
• Yang, Jwing-Ming. The Root of Chinese Qigong: Secrets of Health, Longevity, & Enlightenment. YMAA Publication Center, 1997.
• Cohen, Kenneth S. The Way of Qigong: The Art and Science of Chinese Energy Healing. Ballantine Books, 1999.